DOLAR 32,2132 -0.05%
EURO 35,0137 0.14%
ALTIN 2.418,260,01
BITCOIN %
İstanbul
°

02:00

İMSAK'A KALAN SÜRE

adana haber - agrı haber - haber ajansı - akdag haber - akit tv haber - almanya haber - ana haber bülteni - news haber - ankara haber - arabistan haber - asayiş haber - spor haber - ataköy haber - avrupa gazetesi - avustralya haber - aybastı haber - azerbaycan haber - bağdat haber - bartın haber - başakşehir haber - basın bülten - batum haber - bayburt haber - beykent haber - bilişim haber - boomerang haber - çankırı haber - cnbc haber - cnn haber - dobra haber - doğuş gazetesi - dolunay haber - doruk haber - dünya haber merkezi - ermenistan haber - flash haber - fox haber - fox tv haber - fransa haber - gazete gündem - gaziantep haber - gaziantep haber - giresun haber - global bülten - gümüşhane haber - gümüşhane manşet/a> - gürcistan haber - haber28 haber - 365 haber - 365tv haber - haber60 haber - haber ajansı - haber aktif - best haber - birgün haber - objektif haber - haber özetleri - sizin haber - hakkari haber - hep haber - ığdır haber - ılgın haber - ingiltere haber - internet haber - iskenderun haber - istihbarat haber - kadının sesi haber - kanada haber - kanal24 haber - kanal7 haber - kanal a haber - kanal t haber - kapsam haber - karadeniz haber - karamürsel haber - kazakistan haber - kent haber - kıbrıs haber - kıbrıs tv haber - küçükçekmece haber - maçka haber - madtv haber - magazinpress haber - makedonia haber - malatya haber - megachannel haber - merkez ana haber - muş haber - olay tv haber - öncü haber - özbekistan haber - özgür haber - özlem haber - parti haber - pause haber - polis haber - samsun gazete haber - sandıklı haber - seçim haber - sendika haber - show haber - show tv haber - sivil haber - star tv haber - suriye haber - tatil haber - teşkilat haber - tokat gazete haber - trt1 haber - türkistan haber - tv5 haber - tvnet haber - ultra haber - ulusal bülten haber - ulusal kanal haber - vatan haber - uluslararası haber - yerel bülten haber - yeryüzü haber - zaman haber - adalet haber - adana gündem haber - alem haber - aliağa haber - amasya haber - anadolu manşet haber - ankara güncel haber - antalya haber - antep gazetesi haber - askeri haber - aydın haber - bağcılar haber - basın haber - beylikdüzü haber - beypazarı haber - beyşehir haber - bodrum haber - bomba haber - bozkır haber - cep haber - çeşme haber - denizli gündem haber - doğubeyazıt haber -elbistan haber - erzurum gündem haber - evrensel haber - evrim haber - gaziantep bülten haber - girişim haber - gölbaşı haber - 365 haber - 44 haber - 73 haber - 77 haber - aksiyon haber - arşiv haber - bir haber - channel haber - karadeniz haber - özet haber - port haber - sosyal haber - haber yazıyo - haber yelkeni - hemen haber - istanbul haber - istanbul son haber - kandıra haber - kars manşet haber - kayseri manşet haber - magazin tv haber - merzifon haber - nesil haber - news haber - onay haber - ordu manşet haber - şafak haber - samsun manşet haber - sarıyer haber - sarıyer son haber - sky haber - tarım haber - taşova haber - trabzon manşet haber - video haber - yükseliş haber - zafer haber - küre haber - haber - haber - anadolu haber - antakya haber - çarşamba haber - aksiyon haber - haber turu - ulusal haber - internet gazetesi haber - millet gazetesi haber" - moda haber -organik haber -smart haber -terme haber - zara haber
Vakanüvis yazdı: Ezan, nasıl ezan oldu?
25 okunma

Vakanüvis yazdı: Ezan, nasıl ezan oldu?

ABONE OL
2 Nisan 2024 11:00
Vakanüvis yazdı: Ezan, nasıl ezan oldu?
0

BEĞENDİM

ABONE OL

Ezan, nasıl oldu?

Vakanüvis

On bir ayın sultanı Ramazan’da, iftar ve sahur ile birlikte daha da fazla dikkat kesildiğimiz Ezan-ı Muhammedî, minareler vasıtasıyla İslam’ın tecessüm eden, sese bürünen şiarlarından.

İslam dünyasının bu çok özel sembolünün ortaya çıkış hikâyesine gelince…

Sokaklarda “es-salâh” (namaza) diye bağrılıyordu

Sözlükte, “bildirmek, duyurmak, çağrıda bulunmak, ilân etmek” manasına gelen Arapça ezan kelimesi; terim olarak farz namazların vaktinin geldiğini, nas ile belirlenen sözlerle ve özel şekilde müminlere duyurmayı ifade ediyor.

Aynı kökten gelen müezzin ise “ezan okuyan kimse” demek. Menare / mizene de – Türkçede minareye dönüşmüş – “ezan okunan yer” anlamına gelmekte. Minare, “aydınlık yer” anlamındaki Arapça menareden gelirken, kimi lehçelerde de aynı anlamda mizene (ezan okunan yer) kullanılmakta.

Pek çok hadiste ezan kelimesi geçerken, Kur’an-ı Kerim’de ise birkaç âyette, “bildiri, ilâm, çağrıcı” (Maide 58, Cuma 9) gibi anlamlarla yer alıyor.

Namaz, Mekke’de farz kılınmasına rağmen, müşriklerin baskılarından dolayı Müslümanların burada açık bir şekilde, cemaat hâlinde ibadet etmeleri mümkün olmamıştı. Bu nedenle namaz için bir çağrı vasıtasına da ihtiyaç duyulmamıştı. Hicret sonrası Medine döneminde ise Müslümanlar ilk önce mescit inşa etmişler, gün içinde bir araya gelip namaz vakitlerini gözetir olmuşlardı.

Bu yöntem çok pratik olmayınca da sokaklarda “es-salâh es-salâh” (namaza namaza) diye çağrıda bulunmaya başlamışlardı. Ancak Müslümanların, dolayısıyla da yeni yerleşim yerlerinin sayısı giderek artınca bu usul de yetersiz kalmıştı.

Boru çalma, ateş yakma, bayrak dikme kabul görmemişti

Arayış sürecinde; o dönem, bugünkü kiliselerdeki çan yerine kullanılan çomakla tahtaya vurma (nâkus), boru öttürülmesi, ateş yakılması veya bayrak dikilmesi formülleri tartışılmış ancak Peygamber Efendimiz (sav), nâkus Hristiyanların, boru Yahudilerin, ateş Mecusîlerin âdeti olduğu için hepsini de kabul edilmez bulmuştu.

Bu değerlendirmeler sürerken, ashaptan Abdullah b. Zeyd b. Salebe, ilahî bir ilhamla rüyasında ezanı duymuş ve öğrenmişti. Hâttâ aynı gün Hz. Ömer de aynı rüyayı görmüş ancak Hz. Muhammed’in yanına ilk Abdullah b. Zeyd gelip, rüyasını anlatmıştı. Resulullah da “Bu kesinlikle hak bir rüyadır. Hemen Bilâl ile beraber kalk, çünkü onun sesi seninkinden daha gür ve güzeldir, sana söylenenleri ona öğret de bu şekilde namaza çağırsın.” buyurmuştu.

Abdullah b. Zeyd b. Salebe, o günden sonra “Sahibü’l Ezan” olarak anılacaktı. Peygamber Efendimiz bilahare, mescitte yüksek bir yer tahsis ederek, Bilâl-i Habeşî’yi müezzin tayin etmişti.

Namaz uykudan hayırlıdır

Sabah ezanının farklı okunuşu ise Bilal-i Habeşî’nin, Efendimizin hanesine geldiği bir gün ortaya çıkmıştı. Hane halkı, O’nun henüz uyanmadığını söyleyince, Hz. Bilâl, ezanın “Hayye ale’l-felâh”tan sonrasına, “es-Salâtü hayrun mine’n-nevm.” (Namaz uykudan daha hayırlıdır.) ibaresini eklemişti.

Peygamberimiz de bu sözle uyanınca ilaveyi çok beğenmiş ve Bilâl’den, artık her sabah ezanında bu sözü kullanmasını istemişti. Bir başka rivayette ise Bilâl-i Habeşî, sabah namazı için ezan okurken, herkesin birer birer camiye geldiğini, ancak Hz. Peygamber’in henüz gelmediğini görünce uyanamadığını düşünerek bu ilaveyi yaptığı yer almıştı.

Ezan sesi her an semâlarda

Ezan, daha ilk günden itibaren, başka hiçbir dinin ibadete çağrı vasıtasında bulunmayan özellikleriyle öne çıkmıştı. İnsanlar, ezan vasıtasıyla bir taraftan namaza çağrılıyor, diğer yandan da İslâm’ın üç temel ilkesini oluşturan “Allah’ın varlığı ve birliği, Hz. Muhammed’in O’nun elçisi olduğu ve asıl kurtuluşun âhiret mutluluğunda bulunduğu” hakikati günde beş defa tekrarlanıyordu.

Yer küredeki zaman farklarından dolayı da bu mesajlar 24 saat boyunca durmaksızın dünyanın her yerinde yankılanıyordu. Ayrıca ezan, bir beldenin İslam hâkimiyetinin göstergesine de dönüşmüştü.

Peygamber Efendimiz, Mekke’yi fethettiği zaman, Kâbe’yi putlardan temizledikten sonra ilk iş olarak, Bilâl-i Habeşi’yi Kâbe’nin damına çıkartıp ezan okutmuştu. Sonrasında da her fetihte, İslam hâkimiyetinin nişanesi olarak önce ezan okutmak âdet olmuştu. Birçok İslam devleti gibi Osmanlı İmparatorluğu da bu geleneğe bağlı kalmıştı.

İlk minareler yükselirken…

Resulullah (sav), namaz ve ezanla ilgili bir hadisinde, “Bütün Müslümanların aynı namazı aynı anda kılmaları beni memnun eder. O kadar ki, bütün evlere namaz vaktinin geldiğini ilân edecek adamlar göndermeyi bile düşündüm. Hâttâ bazı kişilere damların üzerine çıkıp, namaz vaktinin girdiğini ilân etmelerini emretmeyi bile kalbimden geçirdim.” buyurmuşlardı.

Bu düşünceden hareketle de Mescid-i Nebevî’nin kıble tarafında, Bilâl-i Habeşî’nin ezan okumak için üzerine iple tırmanarak çıktığı “üstüvâne” (silindir) denilen özel bir yer yapılmıştı. Minarenin ilk şekli olarak düşünülebilecek bu yerin dışında, mescidin çevresindeki bazı yüksek yerler de kullanılıyordu.

Camiye ilk minareyi ekleyen kişi ise Emevî Halifesi I. Muâviye’nin Mısır valisi Mesleme b. Muhalled’di. Mesleme, Mısır fâtihi Amr b. Âs’ın Mısır’da yapımına başlayıp bitiremediği camiyi tamamlamış, binanın köşelerine de birer minare koydurmuştu. Minareler zamanla İslam’ın en temel simgelerinden biri haline gelmişti.

– Abdurrahman Çetin, Halis Ayhan, Mustafa İsmet Uzun, Nuri Özcan, Ezan Maddesi, TDV İslâm Ansiklopedisi– Filiz Gündüz, Minare Maddesi, TDV İslâm Ansiklopedisi

– Öğr. Gör. Uğur Alkan, “Geçmişten Günümüze Türklerde Ezan Musikisi”, Erciyes Akademi, C. 1, S. 37, 2014

En az 10 karakter gerekli


HIZLI YORUM YAP
dedektiffixbetKurumsal Mail Hizmetideneme bonusu veren sitelerantalya escortmatadorbetYazılımhukuk forumDijital Pazarlama Ajansıgaziantep escortteknolojiantep escortkişisel bloghaberistanbul evden eve nakliyatdonanımescort bayanwebmaster forum