DOLAR 33,0413 0.65%
EURO 36,0249 0.4%
ALTIN 2.559,200,41
BITCOIN 19705572,90%
İstanbul
30°

AÇIK

13:15

ÖĞLE'YE KALAN SÜRE

adana haber - agrı haber - haber ajansı - akdag haber - akit tv haber - almanya haber - ana haber bülteni - news haber - ankara haber - arabistan haber - asayiş haber - spor haber - ataköy haber - avrupa gazetesi - avustralya haber - aybastı haber - azerbaycan haber - bağdat haber - bartın haber - başakşehir haber - basın bülten - batum haber - bayburt haber - beykent haber - bilişim haber - boomerang haber - çankırı haber - cnbc haber - cnn haber - dobra haber - doğuş gazetesi - dolunay haber - doruk haber - dünya haber merkezi - ermenistan haber - flash haber - fox haber - fox tv haber - fransa haber - gazete gündem - gaziantep haber - gaziantep haber - giresun haber - global bülten - gümüşhane haber - gümüşhane manşet/a> - gürcistan haber - haber28 haber - 365 haber - 365tv haber - haber60 haber - haber ajansı - haber aktif - best haber - birgün haber - objektif haber - haber özetleri - sizin haber - hakkari haber - hep haber - ığdır haber - ılgın haber - ingiltere haber - internet haber - iskenderun haber - istihbarat haber - kadının sesi haber - kanada haber - kanal24 haber - kanal7 haber - kanal a haber - kanal t haber - kapsam haber - karadeniz haber - karamürsel haber - kazakistan haber - kent haber - kıbrıs haber - kıbrıs tv haber - küçükçekmece haber - maçka haber - madtv haber - magazinpress haber - makedonia haber - malatya haber - megachannel haber - merkez ana haber - muş haber - olay tv haber - öncü haber - özbekistan haber - özgür haber - özlem haber - parti haber - pause haber - polis haber - samsun gazete haber - sandıklı haber - seçim haber - sendika haber - show haber - show tv haber - sivil haber - star tv haber - suriye haber - tatil haber - teşkilat haber - tokat gazete haber - trt1 haber - türkistan haber - tv5 haber - tvnet haber - ultra haber - ulusal bülten haber - ulusal kanal haber - vatan haber - uluslararası haber - yerel bülten haber - yeryüzü haber - zaman haber - adalet haber - adana gündem haber - alem haber - aliağa haber - amasya haber - anadolu manşet haber - ankara güncel haber - antalya haber - antep gazetesi haber - askeri haber - aydın haber - bağcılar haber - basın haber - beylikdüzü haber - beypazarı haber - beyşehir haber - bodrum haber - bomba haber - bozkır haber - cep haber - çeşme haber - denizli gündem haber - doğubeyazıt haber -elbistan haber - erzurum gündem haber - evrensel haber - evrim haber - gaziantep bülten haber - girişim haber - gölbaşı haber - 365 haber - 44 haber - 73 haber - 77 haber - aksiyon haber - arşiv haber - bir haber - channel haber - karadeniz haber - özet haber - port haber - sosyal haber - haber yazıyo - haber yelkeni - hemen haber - istanbul haber - istanbul son haber - kandıra haber - kars manşet haber - kayseri manşet haber - magazin tv haber - merzifon haber - nesil haber - news haber - onay haber - ordu manşet haber - şafak haber - samsun manşet haber - sarıyer haber - sarıyer son haber - sky haber - tarım haber - taşova haber - trabzon manşet haber - video haber - yükseliş haber - zafer haber - küre haber - haber - haber - anadolu haber - antakya haber - çarşamba haber - aksiyon haber - haber turu - ulusal haber - internet gazetesi haber - millet gazetesi haber" - moda haber -organik haber -smart haber -terme haber - zara haber
Vakanüvis yazdı: 1977’de baltalanan Türk-İtalyan ortak uçak projesiyle ilgili bilinmeyenler
45 okunma

Vakanüvis yazdı: 1977’de baltalanan Türk-İtalyan ortak uçak projesiyle ilgili bilinmeyenler

ABONE OL
4 Şubat 2024 01:00
Vakanüvis yazdı: 1977’de baltalanan Türk-İtalyan ortak uçak projesiyle ilgili bilinmeyenler
0

BEĞENDİM

ABONE OL

Yine savunma sanayii, yine köstek…

Vakanüvis

Savunma sanayimizin gelişme kaydetmesinin, en başından günümüze kadar bazı çevreleri rahatsız ettiği ve bu rahatsızlıkla da sektörü sekteye uğratma çabalarının var olduğu bir sır değil.

Geçmişte Vecihi Hürkuş’a, Nuri Demirağ’a ve daha pek çok isme karşı sergilenen engelleme çabaları, 28 Şubat gibi özel süreçler bağlamında yakın zamanlara kadar da sürmüştü.

Son yirmi yılda ise devletin, hassaten Recep Tayyip Erdoğan’ın alana desteği sayesinde savunma sanayiimiz gelişiyor, millîleşiyor…

Erbakan Başbakan Yardımcısı olunca…

Geçmişte yerli savunma sanayi için büyük mücadeleler veren merhum Prof. Dr. Necmettin Erbakan ve arkadaşlarının, İtalyanlarla ortak uçak üretimiyle ilgili1970’li yıllarda yaşadıkları, bu vadideki sayısız engelleme çabalarından sadece birisiydi.Aslında, devlet kadrolarında, savunma sanayiinin geliştirilmesi ve son tahlilde yerli imalat boyutunun güçlendirilmesini isteyenler hep vardı.

Devlet Planlama Teşkilatı’nın 1973 yılında yürürlüğe giren Kalkınma Planı’nda da bu hedefe dair öneriler yer almaktaydı. Sorun, siyasi iktidar tarafından ülke için hayırlı olacak politikaların geliştirilip, plan ve projelerin hayata geçirilme iradesinin ortaya konulabilmesindeydi.

Milli Selamet Partisi Genel Başkanı merhum Prof. Dr. Necmettin Erbakan; ağır sanayiye, savunma sahasında yerli imkânlarla ilerlemeye çok özel önem veren bir siyasetçiydi. Erbakan; Adalet Partisi Genel Başkanı Süleyman Demirel’in Başbakanlığında 21 Temmuz 1977 tarihinde kurulan koalisyon hükümetinde (II. Milliyetçi Cephe Hükûmeti) Başbakan Yardımcısı olunca, fikriyatını hemen fiiliyata geçirmek istemişti.

Erbakan, DPT Planı’ndaki “Üçüncü Plan döneminde uçak sanayii için 1.5 milyar TL’lik yatırım öngörülmektedir.” yaklaşımını sahiplenmişti.

Eskiyen T-33 uçaklarını değiştirme girişimi

Necmettin Erbakan, yakın dava arkadaşı merhum Oğuzhan Asiltürk’ü Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’na getirerek, süreci daha etkin kontrol etmek istemişti. Asiltürk ilk olarak, jet motoru için Malatya’da konuşlandırılmış ancak atıl durumda olan TEMSAN Elektromekanik ve Türbin Sanayii Şirketi’ni geliştirme kararı almıştı.

O günlerde, savunma sahasındaki asıl gündem ise TSK’nın envanterindeki T-33 uçaklarının hizmet ömrünün sona ermek üzere olmasıydı. ABD’nin silah ambargosuyla durum daha da kötüleşmiş, bu nedenle uçaklar 1978 yılında emekli edilecekken, süre 1980 yılına kadar uzatılmıştı. Doğal olarak yeni arayışlar gündemdeydi. Yapılan değerlendirmelerde, alınacak uçakların hem taarruz özellikleri hem de eğitime uygun olmaları görüşü ağırlık kazanmıştı.

Bu ihtiyacın karşılanması için de Türk Havacılık ve Uzay Sanayii AŞ’ye, o yıllar için çok önemli bir meblağ olan 4,3 milyar TL bütçe ayrılmıştı. TUSAŞ bu doğrultuda, dünyadaki çeşitli uçak üreticileri ile temasa geçerek, teklif almıştı. Gelen tekliflere göre en uygun fiyat ve şartları İtalyan Aermacchi şirketi sunmuştu. Uçaklar için; İngiltere Hawker 2 milyon 600 bin, Almanya Dornier 4 milyon 800 bin, ABD Northrop 4 milyon 500 bin dolar birim fiyat verirken, İtalyanlar ise sadece 1 milyon 700 bin dolar ve kısa bir sürede de yüzde 90 Türkiye’de üretim taahhüdünde bulunmuştu.

Yüzde 90’lık yerli üretimle İslam ülkelerine uçak satılacaktı

İtalyan grubun teklifi, gerçekten emsalleri arasında en iyi olanıydı. Sağlanacak şartlar şunlardı:

“TUSAŞ’a uzun vadeli 120 milyon dolar kredi. 10 yıl içinde 600 milyon dolar ihracat garantisi. 250 TUSAŞ personeline ücretsiz eğitim. İslam ülkelerine ihracat hakkı. Bakım onarım lisansı. Türkiye’nin ihtiyaç duyacağı İtalyan personelin TUSAŞ emrine verilmesi. 2 uçak hazır halde teslim. 8 uçağın nihai montajı. 8 uçağın ince ve kaba montajı. 12 uçağın en ince parçasına kadar montajı. 10 uçakta yüzde 25 yerli üretim. 20 uçakta yüzde 90 yerli üretim. Toplam 60 uçak.”

Genelkurmay Başkanlığı ise bu gelişmelerden memnun değildi. Karargâh, güdümündeki Milli Savunma Bakanlığı aracılığıyla Sanayi ve Ticaret Bakanlığı’na sürekli sorun çıkartıyordu. Sanayi ve Ticaret Bakanlığı’na gönderilen yazılarda özetle, “Bize teknik adam göndermeyin, değerlendirmelerinizi yazılı yollayın, biz nihaî kararı veririz.” deniliyordu.

Doğal olarak bu üslup, kurumlar arasında gerilime neden oluyordu. Ancak hem Erbakan’ın hem de Asiltürk’ün kararlı duruşu, Genelkurmay ve MSB’ye geri adım attırmış, sonunda bütün itirazlara rağmen İtalyanlarla anlaşma sağlanarak, süreç imzaların atılması safhasına gelmişti.

Demirel’den Asiltürk’e: Genelkurmay’ın dediğini yapın

Kararın alınması ile birlikte TUSAŞ, imza için 26 Ekim 1977 tarihini belirlemiş ve tören hazırlıklarına başlamıştı. Ancak Milli Savunma Bakanlığı, “Askerî uzmanların kararı sakıncalı bulduğu” görüşünü Başbakan Süleyman Demirel’e bir yazıyla bildirmişti. Demirel de bu mektubu referans alarak, 21 Ekim günü Sanayi ve Teknoloji Bakanı Oğuzhan Asiltürk’e bir yazı göndererek, Genelkurmay Başkanlığı ile Milli Savunma Bakanlığı’nın talep ve görüşleri doğrultusunda hareket edilmesini isteyecekti.

Oğuzhan Asiltürk, Demirel’e “sitemkâr” bir mektupla cevap vererek, İtalyanlar dışındaki firmaların Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin taleplerini karşılamadığını belirterek; fiyat düşüklüğü, uzun vadeli kredi kolaylığı, teknoloji aktarımı, uzman desteği ve ihracat garantisi gibi faktörleri dikkate alarak, ülke menfaati için karardan geri adım atılmamasını istemişse de olumlu sonuç alamamıştı. Asiltürk, MSB yetkililerinin, “Bize danışmıyorlar” demelerine rağmen, kendilerine koordinasyon kurulu kurmayı teklif ettiklerini ancak olumsuz cevap aldıklarını da dile getirmişti.

İtalyanlara “hayır” dedikten sonra olanlar…

Sonunda Ankara Bulvar Palas’ta İtalyan şirketin yetkilileri, diğer davetliler ve basın mensupları hazır olmasına rağmen, imzaların atılmasına dakikalar kala törenin ertelendiği açıklanacaktı. Sonrasında ise Başbakan ile yardımcısı bir görüşme yapacak, Erbakan Demirel’e, “Komisyoncuları devreye sokmak istemiyoruz” diyecek ancak sonuç değişmeyecekti.

Yerli üretimi hedefleyen projenin iptal edilmesinin ardından ise Türkiye 1977 – 1983 yılları arasında; Almanya ve Frasa’dan 32 adet T-33A ve T-33 Mk. III, ABD’den de 20 adet T-37B ve 30 adet T-38A (1993’te 43 uçak daha) satın alacaktı. Bu arada, Türkiye’nin almadığı İtalyan Aermacchi MB-339 uçağı, günümüzde de kullanımda.

Son not; Türkiye, İtalya’dan uzun vadeli, uygun koşullu 120 milyon dolar kredi, 600 milyon dolar da ihracat garantisine Başbakan Süleyman Demirel vasıtasıyla “hayır” dedikten kısa bir süre sonra aynı Demirel’in döviz darboğazını anlatmak için sarfettiği “70 cente muhtacız” sözü siyasi literatüre girecek, yıllarca her döviz darboğazı sözkonusu olduğunda hatırlatılacaktı.

Öte yandan, İtalya ile ortak uçak yapımına karşı çıkan askerî kadro, sadece üç yıl sonra 12 Eylül 1980 darbesini yapacaktı. Süreçte, pahalı uçak alımlarını onaylayan darbeci kadronun Hava Kuvvetleri Komutanı Tahsin Şahinkaya ise uçak alımlarıyla ilgili iddialardan dolayı dünyaca ünlü ABD dergisi Time’da yayınlanan “Dünyanın en zengin 50 paşası” haberine konu olmuştu. Darbe hükümeti, derginin bu sayısının Türkiye’ye sokulmaması için önlemler almıştı.

En az 10 karakter gerekli


HIZLI YORUM YAP
erzurum escortdedektifcasibomistanbul escortfixbetKurumsal Mail Hizmetideneme bonusu veren sitelermatadorbetmatadorbethukuk forumevden eve nakliyaterzurum escortŞehirler Arası Nakliyateşya depolamaşehirler arası nakliyatizmit escortDeneme bonusu veren sitelerhabereşya depolamamersin escorterotik shopdonanımescort bayanwebmaster forumcasibomistanbul escortbeylikdüzü escortüsküdar escortporno film izlecasibomcasino siteleripubg mobile ucantalya havalimanı transferjojobetsfx escortdeneme bonusu veren sitelercasibomfixbetbeylikdüzü escort
deneme bonusu veren siteler online bahis ve casino platformlarının yeni kullanıcılara sunduğu bir teşvik türüdür. Bu bonuslar, kullanıcılara gerçek para yatırmadan oyunları ve platformu deneme fırsatı sunar.
bahis siteleri kullanıcılarına çeşitli spor dallarında bahis yapma imkanı sunar. Türkiye'de yasal bahis siteleri kadar yabancı bahis siteleri de popülerdir. Güvenilir bahis siteleri, lisanslı ve kullanıcı dostu arayüzleriyle dikkat çeker. Bahis sitelerinde yüksek oranlar ve geniş bahis seçenekleri bulunur.
deneme bonusu veren siteler